Przejdź do treści

Biuletyn „Sąsiedzi z Sulejówka”

Historia miasta współtworzy tożsamość jego wspólnoty. Portal „Sulejówek po sąsiedzku” to wielowymiarowy obraz historii społecznej tego miasta.

Jeśli pamiętasz ciekawą historię o mieszkańcach i mieszkankach miasta – napisz do nas. Podziel się swoją opowieścią. Włącz się w poszerzanie naszej narracji. Każde wspomnienie czy udostępnione do zdigitalizowania zdjęcie wzbogaci odtwarzany przez nas ze skrawków pamięci obraz przeszłości tego miejsca.

Czekamy na twoje opowieści, abyśmy mogli się nimi podzielić z innymi. O wszystkich nowych odkryciach będziemy informować właśnie tutaj. Czyja historia pojawi się jako pierwsza?

Kontakt: kontakt@sulejowekposasiedzku.pl

22 kwietnia

Kwiecień 2026

Poszerzamy nasze zasoby o nowe opowieści o Sulejówku. Tym razem zapraszamy Was na ulicę Narutowicza 6, gdzie w latach powojennych wychowywała się pani Barbara Stankiewicz-Ciszewska (Dom rodziny Stankiewiczów).
Zachęcamy do poznania historii dawnego domu państwa Grzybowskich, który później stał się domem Franciszka Stankiewicza, dziadka pani Barbary.
Na naszym portalu znajdziecie zarówno informacje o tym, kto jeszcze mieszkał w tym miejscu, jak i kilka wspomnień o życiu tej niewielkiej społeczności. Co więcej, będziecie mogli także powrócić na chwilę do szkoły w Cechówce. Dzięki temu zobaczycie, jak miejsce to zachowało się we wspomnieniach pani Barbary oraz która postać pozostała „żywa” w jej pamięci do dziś.
Mamy nadzieję, że ta niezwykła historia o losach jednej z kolejarskich rodzin przyczyni się do rozbudzenia w Was potrzeby utrwalania własnych biografii. Jak zawsze jesteśmy gotowi je poznać i zarejestrować. Wystarczy zadzwonić pod nr tel. 602 215 672, napisać wiadomość e-mail na adres: kontakt@sulejowekposasiedzku.pl lub odwiedzić jedną z filii Miejskiej Biblioteki.

Metryczka:
Świadek historii: Barbara Stankiewicz-Ciszewska
Nagranie: Ewa Łepkowska

Transkrypcja: Justyna Sadowska
Opracowanie cytatów i biuletynu: Beata Nessel-Łukasik
Redakcja treści i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

31 marca

Marzec 2026

Przygotowania do świąt już w toku? Zanim jednak ruszycie na podbój kuchni i zaczniecie szykować wielkanocne baby, aby w końcu zasiąść przy wspólnym stole – niczym rodzina Walentego Wójcika w 1930 roku (Willa Otradno – Sulejówek) – warto przypomnieć, że czeka nas chyba równie pochmurna i zimna Wielkanoc, jak wtedy, gdy został sfotografowany Babiniec adiutanta Marszałka.

Dlatego proponujemy Wam dobrą lekturę na czas świąt, dzięki której poznacie bliżej losy rodziny jednego z mieszkańców Sulejówka. Chodzi nam oczywiście o książkę Mariusza Kolmasiaka „Niepokorny. Biografia prof. Zbigniewa Wójcika – patrioty, strażnika pamięci Piłsudskiego, historyka”, a do tego także patrona naszej sulejóweckiej biblioteki.

Publikacja zdobyła tytuł Najlepszej Książki 2025 w głosowaniu internautów w konkursie Sygnety IPN, o którym Was informowaliśmy kilka tygodni temu. Dzisiaj możemy nie tylko wspólnie świętować sukces autora biografii o synu Walentego Wójcika, mieszkańcu naszego miasta, ale także dowiedzieć się, jak wyglądało niezwykle bogate życie wybitnego badacza i historyka, a także zasłużonego archiwisty i świadka ważnych wydarzeń historycznych.

Kto wie, czy po takiej lekturze znowu pojawią się następne artefakty w naszym Archiwum Społecznym Sulejówka? Może ktoś z was natrafi na kolejny zapis lub ślad czasu przeszłego? Dlatego nieustająco czekamy na informacje od Was. Pamiętajcie, że zawsze możecie do nas zadzwonić pod nr tel. 602 215 672, napisać za pośrednictwem poczty elektronicznej: kontakt@sulejowekposasiedzku.pl
lub odwiedzić w Miejskiej Bibliotece przy ul. Wrońskiego 1 w Sulejówku.

Tymczasem życzymy Wam Wesołych Świąt!

Metryczka:
Opracowanie biuletynu: Beata Nessel-Łukasik
Redakcja treści i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

26 lutego

Luty 2026

Śniegi powoli topnieją, dlatego zapraszamy na kolejne wyprawy po Sulejówku. Tym razem zachęcamy do odwiedzenia ul. Reymonta 18 (dawniej Reymonta 43). W tym miejscu znajdziecie nowy punkt na portalu „Sulejówek po sąsiedzku”. Będzie to dom rodziny Cholewów, a dokładniej – rodziny prof. Stanisława Cholewy.
Możecie poznać go bliżej dzięki wspomnieniom Bogusława Borowieckiego, który po wojnie zamieszkał tam wraz ze swoimi dziadkami – Leokadią i Edwardem Stelmaszyńskimi – oraz ich dziećmi: Wandą, Jadwigą i Zenonem. Wybór tego miejsca nie był przypadkowy. Po wywózce do Niemiec w czasie okupacji rodzina nie mogła wrócić do swojego dawnego mieszkania w Warszawie. Zdecydowała się więc przenieść do miejscowości, w której mieszkała już ciotka pana Bogusława – Wanda Saleta z mężem Jerzym. To właśnie tam otrzymali przydział kwaterunkowy w domu prof. Cholewy, stając się lokatorami dwóch pokoi z kuchnią.
Jak pan Bogusław zapamiętał ten czas, można dowiedzieć się, zaglądając na nasz portal, gdzie opublikowaliśmy jego wspomnienia z dzieciństwa w Sulejówku. Te jakże ulotne zapisy minionych lat zaprowadzą Was nie tylko do domu prof. Cholewy, lecz także pozwolą rozejrzeć się po najbliższym sąsiedztwie i odkryć, czym były takie zabawy jak czyżyk, moneta czy klipa.
Serdecznie zapraszamy do lektury i do poznania bliżej tych, którzy sprawili, że tamten okres zachował się tak wyraźnie w pamięci pana Bogusława. A może po tej wyprawie sami zechcecie podzielić się z nami swoimi wspomnieniami?
Z uwagi na remont Miejskiej Biblioteki Publicznej im. prof. Zbigniewa Wójcicka prosimy o kontakt telefoniczny pod numerem: : 602 215 672 lub w formie mailiowej: dyrektor@mbpsulejowek.pl

Świadek: Bogusław Borowiecki
Transkrypcja i opracowanie materiałów: Justyna Sadowska
Biuletyn: Beata Nessel-Łukasik
Prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

31 stycznia

Styczeń 2026

Na dobry początek kolejnego roku działań Archiwum Społecznego Sulejówka na portalu „Sulejówek po sąsiedzku” powstał nowy punkt. W ramach poznawania historii naszego miasta zapraszamy na wirtualny spacer po Osiedlu Idzikowskiego. Dzięki relacji nagranej przez Annę Osiak udało się utrwalić wspomnienia jednego z wieloletnich mieszkańców tych bloków – pana Jerzego Jackiewicza. Jeśli jesteście ciekawi, jak przebiegała budowa osiedla oraz jaki był wkład przyszłych mieszkańców i mieszkanek w powstanie tego miejsca, koniecznie zajrzyjcie na nasz portal.
Znajdziecie tam wspomnienia pana Jerzego, który wraz z rodziną zamieszkał w Sulejówku w 1966 roku. Na podstawie jego opowieści o budowie osiedla możemy nie tylko przekonać się o roli spółdzielni mieszkaniowych w rozwoju Sulejówka, lecz także poznać wiele interesujących aspektów życia w nowo wybudowanych blokach. Jak się okazuje, choć zamieszkanie w nich było spełnieniem marzeń o własnym M2 w okresie PRL-u i ogromnych deficytów mieszkaniowych – nie tylko w odbudowywanej Warszawie – warunki lokalowe wcale nie zawsze te marzenia odzwierciedlały. Niewielki metraż, brak wykończenia, kuchnia węglowa oraz szereg innych trudności sprawiały, że – jak ujął to pan Jerzy w rozmowie z Anną Osiak – „do kultury żeśmy doprowadzili, kiedy otrzymaliśmy gaz”.
Patrząc na zimę za oknem, takie „wędrowanie” po osiedlu śladami wspomnień pana Jerzego może okazać się szczególnie zaskakujące. Mamy nadzieję, że będzie to nie tylko ciekawa wyprawa do Sulejówka sprzed sześćdziesięciu lat, ale przede wszystkim silny impuls do poszukiwania kolejnych podobnych historii. Bardzo chcielibyśmy, aby w tym roku udało się utrwalić więcej takich opowieści i wspólnie stworzyć wielowątkową narrację o Osiedlu Idzikowskiego.
Jeżeli macie własne wspomnienia związane z tym miejscem i/lub znacie osoby, które były lub nadal są mieszkańcami tych bloków, zapraszamy do kontaktu z nami. Jak zawsze możecie zadzwonić pod nr tel. 602 215 672, napisać na adres e-mail: kontakt@sulejowekposasiedzku.pl lub odwiedzić nas w Miejskiej Bibliotece przy ul. Wrońskiego 1 w Sulejówku.

Opracowanie biuletynu: Beata Nessel-Łukasik
Nagranie relacji i opracowanie transkrypcji : Anna Osiak
Redakcja treści i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

29 grudnia

Grudzień 2025

Grudzień w Archiwum Społecznym Sulejówka upłynął pod znakiem wspomnień i podsumowań. Miniony rok obfitował w miejskie jubileusze, które zachęcały do sięgania po historie zapisane w fotografiach, dokumentach i opowieściach mieszkańców. To właśnie dzięki nim mogliśmy wspólnie odkrywać i przypominać lokalną przeszłość.

Dziękujemy wszystkim, którzy podzielili się z nami swoimi pamiątkami, wspomnieniami i zaufaniem. Archiwum Społeczne Sulejówka, a w nim portal Sulejówek po sąsiedzku, tworzymy razem — każda historia to ważny fragment naszej wspólnej pamięci.

Przed nami 2026 rok, pełen kolejnych rocznic Sulejówka, które będą doskonałą okazją do nowych działań, spotkań i odkryć lokalnej historii. Liczymy na jeszcze więcej opowieści, sąsiedzkich rozmów i pamiątek — razem możemy stworzyć pełniejszy obraz naszego miasta. Na zakończenie życzymy wszystkim wszystkiego dobrego w nadchodzącym roku!

Zespół Archiwum Społecznego Sulejówka

 

Biuletyn i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

28 listopada

Listopad 2025

Sulejówek po Sąsiedzku ma już 5 lat!
15 listopada minęło pięć lat od uruchomienia portalu Sulejówek po Sąsiedzku — miejsca, którego misją od początku było łączenie lokalnej historii, codziennych wspomnień mieszkańców oraz opowieści o naszym mieście widzianym „z bliska”.
To dzięki wspomnieniom mieszkańców miasta nasz portal żyje i nieustannie się rozwija. Pamięć jest ważna — tworzy tożsamość miejsca, buduje więzi i pozwala uchwycić to, co ulotne. Ostatnio swoje historie nagrali seniorzy w ramach „Albumu Wspomnień”. Nagrania są dostępne tutaj i stanowią niezwykłe świadectwo dawnych lat.
Część mieszkańców dzieliła się z nami swoimi historiami już wcześniej — m.in. pani Ela Krzak tutaj czy pani Irmina Matyjasek-Jałowiecka w tym miejscu. Te opowieści stały się ważnym elementem naszej lokalnej kroniki.
Dziękujemy wszystkim, którzy współtworzą Sulejówek po Sąsiedzku, ale i wspierają działania Archiwum Społecznego Sulejówka. Niech kolejne lata przyniosą jeszcze więcej historii, fotografii i wspomnień — bo to one tworzą prawdziwą opowieść o naszym mieście.
Tymczasem, jak zawsze, zachęcamy do włączenia się w poszerzanie kolekcji Archiwum Społecznego Sulejówka.
Czekamy na kolejne opowieści, zdjęcia i ślady pamięci o naszym mieście i jego mieszkańcach. Każdy głos, nawet ten najmniejszy, ma znaczenie i może wzbogacić naszą wspólną historię.

Biuletyn, redakcja biuletynu i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

30 października

Październik 2025

Udało się! Pomimo jesiennej zawieruchy dotarłyśmy na VI Kongres Archiwów Społecznych, który odbył się w dniach 24–26 października w Warszawie. Było to już kolejne nasze spotkanie z innymi archiwistkami i archiwistami na tak dużym forum. Tym razem jego tematem przewodnim było bliskie nam hasło „Historia, która włącza”, które od ponad dziesięciu lat stanowi główny cel naszych działań.
Bardzo cieszymy się, że mogłyśmy być uczestniczkami tego wydarzenia – zwłaszcza że program tegorocznego Kongresu był, jak zawsze, niezwykle interesujący i różnorodny. Dzięki temu można było zobaczyć wiele ciekawych miejsc na warszawskiej Pradze, a także poznać innych archiwistów i archiwistki oraz posłuchać o zrealizowanych przez nich projektach.
Jednym z nich okazał się m.in. sześcioodcinkowy audioserial autorstwa Martyny Wojtkowskiej, wyprodukowany przez Instytut Pileckiego i Polskie Radio. Składa się on na wielowątkową opowieść o „losach 733 polskich dzieci, które w czasie II wojny światowej – wyrwane z rodzinnych domów przez sowiecką deportację, po długiej i dramatycznej wędrówce przez ZSRR, Iran i Indie – trafiły do odległej Nowej Zelandii”.
Zdecydowałyśmy się napisać o tym projekcie na naszym portalu nie tylko dlatego, że nagrywanie wspomnień z dzieciństwa we współpracy z Polskim Radiem przypomniało nam realizację projektu o dworku „Milusin”. Wybrałyśmy go spośród szeregu innych, bardzo ciekawych inicjatyw, o których można przeczytać na stronie Centrum Archiwistyki Społecznej [Program kongresu] – organizatora VI Kongresu – ponieważ w styczniu tego roku miałyśmy okazję poznać kilku świadków tamtych wydarzeń podczas otwarcia dedykowanej im wystawy w Muzeum Azji i Pacyfiku.
Nie zmienia to faktu, że każdy z kolejnych bohaterów prezentacji wzbudzał w nas ciekawość i inspirował do dalszych działań. Dotyczy to zwłaszcza spektaklu „Moje ręce krzyczą”, zaprezentowanego na zakończenie drugiego dnia Kongresu. Przedstawienie, zrealizowane przez Olsztyński Teatr Głuchych, okazało się nie tylko niezwykłą wyprawą w przeszłość, opartą na kruchych śladach pamięci, ale też unikalną możliwością spojrzenia na poruszane w nim wątki z dotąd nieznanej nam perspektywy.
Mamy nadzieję, że udział w Kongresie stanie się impulsem do podjęcia przez nas kolejnych działań. Pierwsze pomysły już się pojawiły! Jak zawsze – możecie do nas zadzwonić pod nr tel. 602 215 672, napisać na adres e-mail: kontakt@sulejowekposasiedzku.pl lub odwiedzić nas w Miejskiej Bibliotece przy ul. Wrońskiego 1 w Sulejówku.

Metryczka:
Opracowanie biuletynu: Beata Nessel-Łukasik
Redakcja treści i prowadzenie portalu: Iwona Zbroszczyk

23 września

Wrzesień 2025

Zbliża się jesień, a wraz z nią VI Kongres Archiwów Społecznych. W dniach 24-26 października w Warszawie odbędzie się kolejne święto osób, dla których historia społeczna i lokalne społeczności są pierwszym impulsem do inicjowania wspólnych działań wokół przeszłości i teraźniejszości [https://kongres.cas.org.pl]. Zgodnie z tegorocznym hasłem Kongresu – „Historia, która włącza” – szykując się do aktywnego udziału w tym wydarzeniu serdecznie zapraszamy do przyłączenia się do nas.
Organizatorem Kongresu jest Centrum Archiwistyki Społecznej, z którym współpracujemy od pięciu lat. Dzięki temu w 2021 roku mieliśmy ogromną przyjemność gościć archiwistów i archiwistki z całej Polski w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku podczas IV Kongresu Archiwów Społecznych.
Natomiast w tym roku włączyliśmy się m.in. w „Archifest”, gdy w ramach cyklicznego święta archiwistyki społecznej organizowanego przez CAS, wspólnie z Ochotniczą Strażą Pożarną oraz lokalnymi pasjonatami historii prezentowaliśmy w czerwcu, w czasie wyjątkowego spotkania stuletnią historię jednej z najważniejszych organizacji społecznych w Sulejówku [https://sulejowekposasiedzku.pl/lokalizacja/ochotnicza-straz-pozarna/].
Teraz z zaciekawieniem czytamy program tegorocznego Kongresu. Liczymy, że – tak jak miało to miejsce podczas rozmów, paneli i warsztatów na V Kongresie w Lublinie w 2023 roku – także spotkania, które są współorganizowane z Muzeum Warszawskiej Pragi, okażą się dla nas cennym źródłem kolejnych inspiracji.

Tymczasem, jak zawsze, zachęcamy do włączenia się w poszerzanie kolekcji Archiwum Społecznego Sulejówka. Czekamy na kolejne opowieści i ślady pamięci o naszym mieście i jego mieszkańcach, przygotowując się powoli do świętowania następnych urodzin naszego portalu „Sulejówek po sąsiedzku”. Szczegóły już za miesiąc. Do usłyszenia wkrótce.

Biuletyn: Beata Nessel-Łukasik
Redakcja biuletynu: Iwona Zbroszczyk

22 sierpnia

Sierpień 2025

Każdego roku 1 sierpnia Polacy upamiętniają wybuch Powstania Warszawskiego. To dzień pamięci o odwadze, poświęceniu i walce o wolność, który łączy pokolenia we wspólnym geście wdzięczności. Nie inaczej dzieje się w Sulejówku.
Na skwerze Powstańców Warszawy odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę wybuchu powstania, zorganizowane przez Hufiec ZHP Sulejówek i Miasto Sulejówek. Udział w nich wzięli przedstawiciele władz, instytucji, organizacji, duchowieństwa, harcerze i mieszkańcy.
O godz. 16:00 złożono kwiaty przy tablicy Stanisława Sieradzkiego „Śwista”. Następnie, na skwerze przy pomniku poległych żołnierzy Armii Krajowej Batalionu „Zośka”, rozpalono uroczyste ognisko. [https://sulejowekposasiedzku.pl/lokalizacja/pomnik-poleglych-zolnierzy-armii-krajowej-harcerskiego-batalionu-zoska/]

Punktualnie o 17:00 – w „Godzinę W” – uczestnicy oddali hołd bohaterom powstania. Odbyła się Msza św. w intencji Powstańców, przypomniano historię Batalionu „Zośka”, patrona hufca, oraz postać Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”. Wręczono patenty oficerskie pośmiertnie mianowanym uczestnikom Powstania Warszawskiego. Burmistrz Arkadiusz Śliwa oraz Starosta Remigiusz Górniak przemówili do zgromadzonych a delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem Batalionu „Zośka”.
Uroczystość zakończyło wspólne śpiewanie pieśni powstańczych z harcerzami i mieszkańcami.

Biuletyn: Iwona Zbroszczyk

23 lipca

Lipiec 2025

Przed spakowaniem się na wakacyjny wyjazd i rozjechaniem w cztery strony świata porządkujemy materiały przekazane do Archiwum Społecznego Sulejówka przez mieszkańców. Dlatego dzisiaj powracamy jeszcze raz do osób, które w tym roku otrzymały tytuł honorowy „Zasłużony/Zasłużona dla Miasta Sulejówek”. Kolejną osobą, która została wyróżniona dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Sulejówka, stał się Stanisław Śliwiński (1875-1950), „ostatni prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Sulejówka, który urodził się w Warszawie, jako jedno z 7 dzieci powstańca styczniowego i właściciela ziemskiego Artura Śliwińskiego.”
Chociaż, jak podaje Justyna Sadowska, „jego cała kariera zawodowa związana była z elektryfikacją cukrownictwa” z uwagi na to, że „zajmował kierownicze stanowiska w Polskich Zakładach Siemens-Schuckert, Polskich Zakładach Elektrycznych Brown Boveri S.A. i Instytucie Przemysłu Cukrowniczego w Warszawie”, to był nie tylko wynalazcą i racjonalizatorem.” Równocześnie brał także „czynny udział w życiu politycznym” i „został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1932 r. Krzyżem Niepodległości za pracę w dziele odzyskania niepodległości, w tym za działania w PPS, Związku Patriotów oraz Związku Chłopskiego” oraz za bycie w czasie I wojny w Warszawie „współorganizatorem i komisarzem Straży Obywatelskiej, a następnie radnym Miejskiej Rady Narodowej”.
Pomimo tego, że Stanisław Śliwiński należał do wielu związków oraz stowarzyszeń, pełniąc ważne funkcje w życiu politycznym i zawodowym, jako właściciel posesji „Osada Aleksandria” od 1927 roku „zaangażował się również w działalność lokalnego stowarzyszenia”. Dzisiaj mając dostęp do nowych opracowań listów Zofii Moraczewskiej oraz dzienników Jędrzeja Moraczewskiego, jak i protokołów Stowarzyszenia Przyjaciół Sulejówka nie ma już żadnej wątpliwości, że „wartość sąsiedzka i towarzyska” nowych sąsiadów, jak o Śliwińskich pisała Zofia Moraczewska w liście do siostry datowanym na 22.10.1927 r. , okazała się ogromna.
Śliwiński nie tylko włączył się w działalność Stowarzyszenia, ale w 1929 r. został „wybrany do Zarządu”, a następnie „zabierając głos na Walnym Zebraniu w punkcie dotyczącym planu działań SPS, to właśnie Stanisław Śliwiński poinformował, że sprawa elektryfikacji Sulejówka jest już postanowiona i wnioskował, aby Zarząd rozpoczął pertraktacje z władzami wojskowymi w Rembertowie”. Dlatego zdaniem Justyny Sadowskiej, „można śmiało powiedzieć, że odegrał w procesie elektryfikacji znaczącą rolę, uczestnicząc w niej od podjęcia decyzji o elektryfikacji, do sprzedaży sieci w czasie swojej prezesury w latach 1938-39.”
Jak wyglądały inne jego aktywności można się dowiedzieć zapoznając się z protokołami z posiedzeń Stowarzyszenia, które zostały opracowane przez Małgorzatę Basaj i wydane przez Towarzystwo Przyjaciół Sulejówka w 2021 roku. Zapraszamy także do wybrania się na spacer po Sulejówku w poszukiwaniu śladów działalności Śliwińskiego, którego potomkowie do dzisiaj mieszkają w naszym mieście na terenie tej samej posesji, którą kupił Stanisław w 1927 roku [https://sulejowekposasiedzku.pl/lokalizacja/dom-rodziny-sliwinskich/]

Świadek: Aleksandra Krzywińska (prawnuczka Stanisława Śliwińskiego)
Biogram Stanisława Śliwińskiego: Justyna Sadowska
Biuletyn: Beata Nessel-Łukasik, Iwona Zbroszczyk